غياث الدين بن همام الدين الحسيني ( خواند امير )

483

تاريخ حبيب السير في أخبار افراد البشر ( فارسي )

بيك و چغر بيك نخست بقبول اين ملتمس زبان گشادند و عاقبت بر پيمان غزنويان اعتماد نكرده علم طغيان مرتفع گردانيدند و سلطان مسعود سباشى را كه از عظماء امراء بود و بمزيد شوكت و مكنت و اطلاع بر مكايد حروب امتياز تمام داشت و در مرو حكومت مينمود بدفع سلجوقيان نامزد كرده خود بجانب غزنين مراجعت فرمود و سياشى بىتحاشى با جيشى جلادت‌اثر متوجه سلجوقيان گشت و چون آن جماعت از توجه او خبر يافتند مستعد جنك‌وجدال شدند و بموجب كلمه ( الحرب خدعه ) عمل نموده هرگاه سياشى نزديك معسكر ايشان ميرسيد مركز خالى گذاشته در برابر او نمىآمدند و در ليالى حوالى لشگرگاه او را تاخته از اسب و شتر و امتعه و اسلحه آنچه مىيافتند ميبردند و مدت سه سال حال برينمنوال جارى بود و اكثر ولايات خراسان بدان جهة ويران شد و سلطان مسعود از استماع اين اخبار در بحر حيرت افتاده نوبتى قصد كرد كه بنفس خود در مقام مقاتلهء سلجوقيان آيد اما بسبت نصيحت بعضى از مردم عاقبت طلب ترك آن عزيمت داده مجلس بزم را بر ميدان رزم ترجيح فرمود و در سنهء سبع و عشرين و اربعمائه سياشى از ستيز و گريز آل سلجوق بتنك آمده از حدود نسا بجانب هرات رفت و چغر بيك متوجه مرو گشته آتش نهب و غارت در حوالى آن ولايت زد و چون اينخبر به گوش سياشى رسيد بار ديگر نايرهء غضب او مشتعل گرديد و در سه شبانه‌روز خود را از هرات به ظاهر مرو رسانيد و چغر بيك در برابر او صف قتال بياراست و سياشى خوف و هراس به خود راه داده قبل از استعمال سيف و سنان مانند پهلوان روى از معركه برتافت و در چهار ديوار مرو خزيده لشگر او متفرق گرديدند آنگاه سياشى حاكم جوزجانان را كه سردارى صاحب وجود بود بر حرب سلاجقه تحريض نموده جمعى كثير بمدد او تعيين فرمود و والى جوزجانان متوجه اردوى سلجوقيان گشته چغر بيك مقاتله او را پيش‌نهاد همت ساخت و بعد از تسويهء صفوف و استعمال سيوف حاكم جوزجانان در آن معركه جان داده هزار نفر از اعيان لشكريان او اسير شدند و بسيارى كشته گشته اندكى نجات يافتند و امراء سلجوقى علم اقتدار افراشته در اطراف خراسان آغاز قتل و غارت نمودند و سباشى جهة تدارك اين اختلال در غايت خوف و ملال از مرو به نيشابور شتافت و آن ولايت را بمرتبهء پريشان يافت كه از سرانجام عليق الاغان عاجز گشت و از آنجا بدهستان رفته صورت قضيه را بغزنين عرضه داشت كرد و چون آل سلجوق دانستند كه سياشى مرو را خالى گذاشته است عنان عزيمت بدان طرف انعطاف دادند و روزىچند بمحاصره پرداخته فتح مرو بمصالحه تيسير پذيرفت و سباشى در دهستان نوبت ديگر سپاهى فراهم آورده بجانب مرو نهضت كرد و طغرل بيك و چغر بيك مرو را بيكى از امرا كه بصفت نصفت اتصاف داشت سپرده بعزم رزم سباشى از شهر بيرون رفتند و بعد از تلاقى فريقين پردلان آن دو لشگر تيغ و خنجر در يكديگر نهاده از وقتى كه جمشيد خورشيد از افق شرقى رايت نورانى برافراخت تا زمانى كه از جولان در معركهء سپهر ملول شده نهانخانه مغرب را منزل ساخت سفير تير